Hoe kunnen we het makkelijker maken voor mensen om te gaan stemmen?

Ondanks de stemplicht gaat meer dan 10% van de Belgen niet stemmen. Daarbij zijn er mensen die niet kunnen gaan stemmen. Mogelijke redenen hiervoor zijn dat ze moeten gaan werken, in het buitenland verblijven, zich niet kunnen verplaatsen vanwege hun studies of om medische redenen. Zij moeten iemand zoeken die in hun plaats en in hun gemeente willen gaan stemmen en die ze genoeg vertrouwen om hen een volmacht te geven.

Help ons het huidige stemproces optimaliseren om zo de drempel te verlagen en/of het aangenamer te maken voor mensen om te stemmen en ook de organisatie vanuit de overheid goedkoper en efficiënter te maken.

Context

Hoe verloopt stemmen vandaag:

In België geldt de stemplicht. Dit betekent dat bijna 8 miljoen stemgerechtigde Belgische burgers verplicht moeten gaan stemmen in een stembureau in hun gemeente. Dit gebeurt op een door de overheid bepaalde datum en kan op papier of door middel van elektronische stemcomputers. De resultaten worden de dag van de verkiezingen elektronisch doorgestuurd en verzameld bij de FOD Binnenlandse Zaken of een andere bevoegde overheidsinstantie die deze resultaten publiceert.

De overheid moet de hele stemgerechtigde bevolking hiervoor tijdig uitnodigen, openbare ruimtes afhuren, stembureaus bemannen. Burgers moeten deze dag vrij houden, zich hiervoor verplaatsen, en als ze zich niet kunnen verplaatsen iemand zoeken die ze een volmacht kunnen geven.

De bijna 200.000 Belgen die in het buitenland wonen en daar geregistreerd staan, kunnen stemmen: in een Belgische gemeente in persoon of door iemand anders een volmacht te geven, in de Belgische diplomatieke of consulaire beroepspost waar zij ingeschreven staan al dan niet door iemand anders een volmacht te geven, of per briefwisseling.

Deze laatste drie opties gebeuren voorafgaand aan de dag van de verkiezingen. De stembiljetten worden vanuit het buitenland naar een stembureau verstuurd en moeten daar aankomen vóór de sluiting van de stembureaus in België (de dag van de verkiezingen om 14 uur).

Digitalisering en nieuwe technologieën bieden veel mogelijkheden, ook voor de organisatie van verkiezingen. Hierbij moet er echter wel rekening mee gehouden worden dat verkiezingen een belangrijk democratisch proces zijn waarbij er niet geraakt mag worden aan volgende principes:

  • De procedure moet transparant zijn.
  • De stemresultaten moeten correct zijn, vervalsing moet met andere woorden onmogelijk gemaakt worden.
  • Burgers moeten anoniem kunnen stemmen.
  • Burgers moeten de vrijheid krijgen om zelf te kiezen op wie ze stemmen en mogen dus niet onder druk gezet kunnen worden door anderen om voor de ene of andere partij te stemmen.

Opdat iedere stemgerechtigde slechts één stem kan uitbrengen, moeten burgers zich identificeren als ze gaan stemmen.